OMWILLE VAN PRAKTISCHE EN TECHNISCHE REDENEN HEEFT DIT BLOG HELAAS OPGEHOUDEN TE BESTAAN. DE SCRIPTOR DANKT JULLIE VOOR HET JARENLANG TROUW BEZOEKEN VAN DEZE RECENSIEPAGINA'S !

02 november 2013

Hilde Vandermeeren - Als alles duister wordt

Een egotrippend alpha-mannetje
 

'Hij voelde niets. Geen polsslag en geen verdriet.' 
 
Buiten de Vlaamse grenzen worden de invalshoeken van het misdaadgenre al jaren verbreed. Bij ons zet het samengaan van vernieuwing en kwaliteit zich maar mondjesmaat door. Kundige grensverleggers zijn Bavo Dhooge en Mieke de Loof. Sinds kort is er ook Hilde Vandermeeren die het schrijversvak geleerd heeft in de loop van haar carrière als kinder- en jeugdboekenauteur. Dat ze een volwassen debutante is merk je niet alleen als lezer maar ook aan de nominatie op de shortlist van de Hercule Poirot-prijs. Die leverde haar meteen de Publieksprijs op.

Heel vaak kiezen schrijvers voor een thematiek waarin ze bedreven zijn en dus het verschil kunnen maken. Zo heeft deze psychologe van opleiding haar hoofdpersoon prosopagnosie of gezichtsblindheid toebedeeld. Claire herkent mensen aan hun attributen (een opvallende brilmontuur of de poedel die bij iemand hoort) maar kan zelfs een gezicht dat ze elke dag ziet niet koppelen aan een naam. Voor een plotbedenker is de bijbehorende verwarring en angst een uitgelezen kans. Ter vergelijking: amnesie, de beschadiging die ervoor zorgt dat je geheugen voor feiten, gebeurtenissen of vaardigheden verdwijnt, zou een ander soort personage en vertelling opleveren. Vandermeers benadering over dezelfde kam scheren als die van S.J. Watson doet haar dus geen recht. 

© Knack
Als alles duister wordt schetst het moeizame sociale leven van Claire na een dramatisch wegongeval: een opzijgeschoven studie, een afgedropen partner, rijangst en een noodbaan als schoenverkoopster. Op een late avond kruist ze in de buurt van een treinstation het pad van een moordenaar. Terwijl hij haar onmiddellijk als een bedreigende getuige ziet, is hij voor Claire lange tijd slechts de mogelijke dader, iemand uit een andere stad. Ondertussen heeft ze haar handen vol aan overleven, aan het uit elkaar houden van de klanten in de winkel, het bewaken van haar grenzen tegenover een al te lijflijke kennis en het omgaan met stress wanneer een niet thuis te brengen kerel met haar in de flatlift stapt.     

In het stapelen van de bouwstenen van deze spannende roman gaat Hilde Vandermeeren geduldig en nauwgezet te werk. Ze laat her en der ballonnetjes op die op het juiste ogenblik uit elkaar spatten. Daarbij verliest ze geen enkel belangrijk detail uit het oog. Gaandeweg geraken de levens van cruciale personages volkomen gedestabiliseerd. En zoals het past in een misdaadboek, lokt de ontknoping van Als alles duister wordt een dosis heftigheid uit. Maar tegelijkertijd is er tijdens de climax ruimte voor veel finesse.

Niet iedereen houdt van fotografen ...
© Andres Nieto Porras
Naast het verhalende aspect geeft deze auteur je stof tot nadenken. Aan de hand van inleefbare situaties word je geconfronteerd met ideeën rond met schuld, vergeving, vertrouwen, het kunnen toegeven van je fouten, het accepteren van het menselijk tekort en de niet-maakbaarheid van het leven. Het is ook duidelijk dat Hilde Vandermeeren, zij het op een zeer gedoseerde manier, aandacht vraagt voor de kwetsbaren in de samenleving: mensen met een handicap, slachtoffers in oorlogstijd of vrouwen en hun angst voor het fysieke overwicht van mannen.  

De zorg die de schrijfster aan dit plot heeft besteed wordt ook verliteratuurd in de tegenstellingen of parallellen die ze heeft ingebouwd. Tegenover de gezichtsblindheid van Claire staat het scherpe oog van de fotograaf, de dominante protagonist van dienst. Buurmeisje Julie lijdt aan woordblindheid. En wordt, nadat de auto haar noodlottig werd, nu de trein Claire's ondergang? 

Dyslexie... een verwarrende letterwereld
Toch heeft leesplezier niet alleen met inhoud te maken maar ook met stijl. Het taalgebruik is helder en precies maar zelden beeldend. Van zinnen zoals deze kan er iets te weinig genoten worden:
'Hij praatte alsof de vorige avond nog aan zijn tong plakte.'
'Ter hoogte van haar boezem namen de bloemen in volume toe.'
En over de songs die Claire componeert zegt bandlid Berry dat ze 'zo melancholisch zijn dat je de regen kan ruiken'.

Beeldende taal tilt een boek naar een hoger niveau.
Ondanks deze uitnodiging om de stylistische lat nog wat hoger te leggen, is Als alles duister wordt een bijzonder geslaagd, origineel ogend debuut. Het is een knap dichtgetimmerd geheel dat met enkele siernagels wordt afgewerkt.

Met haar rustige rationaliteit die wars is van emotionele uithalen en een vinger die exact de wonde weet te vinden, is Hilde Vandermeeren verwant aan haar Nederlandse collega's Lieneke Dijkzeul en Simone van der Vlugt. Als Vlaamse jurysamenstellers in de toekomst durven opteren voor een vrouw-man-evenwicht, zou ze een eerlijke kans maken op de hoogste prijs. De mannelijke psyche is nu eenmaal niet gelijk aan de vrouwelijke. Dat verschil uit zich in schrijverschap, leesgedrag... en dus ook in waardering!


Quotering: ****

Uitgegeven bij Q - 2013

De boeken van Hilde Vandemeeren

Lees hier het interview met Hilde Vandermeeren

Geen opmerkingen:

Een reactie posten