Nicci French - Blauwe maandag

 Zo moeder, zo zoon

 

 

'Er staat in mijn taakomschrijving niets over het vinden van de waarheid.'

 

Blauwe maandag bijt de spits af van de reeks rond Frieda Klein, een eigenzinnige psychoanalytica met een kort lontje. Het verhaal neemt een lange aanloop maar misschien hoort een trage start bij een hoofdpersonage dat flink gestoffeerd moet worden omdat het lang mee moet. Beetje bij beetje worden Frieda's sociale achtergrond, werkmilieu en karaktereigenschappen uitgetekend. Tegelijkertijd voel je dat niet alles wordt prijsgegeven. Waarom lijdt ze aan slapeloosheid? Waarom zwerft ze 's nachts door Londen? Het eerste deel van een serie moet je nieuwsgierig maken naar de vervolgdelen...

Je kunt je ook afvragen of haar kribbigheid ten opzichte van rechercheur Malcolm Karlsson te maken heeft met haar mentale spoken. Hij heeft trouwens ook last van een snauwerige kant. Ze leren mekaar kennen wanneer de dromen van Alan, één van haar patiënten, een vreemde associatie oproepen met een verdwenen jongetje. Op dat moment besluit ze dat ze haar burgerzin moet aanspreken en helpen bij de opsporing.

© radiantskies

Vanaf dan komt de therapeut in haar in conflict met wat ze geleerd heeft in haar opleiding en de beroepscode die daarbij hoort.
'Ik heb me niet aan mijn vaste regel gehouden,' zo moet ze bekennen als ze Alan in haar privésfeer toelaat. En wat later vraagt ze zich weifelend af: 'Stel dat je je patiënt zou willen gebruiken om iemand anders te helpen...?'
Ook het delen van de inhoud van een patiëntendossier met klusjesman Josef is not done. In het echte leven zou je dat, professioneel gezien, je kop kunnen kosten.

Als lezer begrijp je waarom, zowel Frieda als Malcolm, hun morele boekje te buiten gaan: zonder dat grensoverschrijdende gedrag zou je geen confrontaties en geen plot hebben. Als je louter voor het verhaal gaat, is dat onrealistische aanvaardbaar maar je kunt ook het gevoel hebben dat de fictie te ver van de werkelijkheid vandaan ligt. En dat je door die aanpak niet au sérieux genomen wordt. In dat geval is het leesplezier heel wat minder. Dat de wetenschapper, die een klein rolletje in het geheel speelt, ook uit de ethische bocht gaat, is wel geloofwaardig. Ook in de realiteit gaan wetenschappers meer dan eens over grenzen, bijvoorbeeld omdat hun ego groter is dan hun deontologisch besef.

©The DNA Store

De thematiek van Blauwe maandag is best boeiend. Die draait om de vraag of wij een product zijn van opvoeding of erfelijkheid, of van beide. Daar krijg je zicht op wanneer je ééneiige tweelingen bestudeert die in verschillende milieus opgegroeid zijn. Dat gegeven wordt door Nicci French op een mooie manier verliteratuurd. Ook het feit dat slachtoffers daders kunnen worden, levert stof voor discussie op. Denkend vanuit hun vakgebied, verschillen Frieda en Malcolm hierover van mening.

Hoewel deze eerste 'Frieda Klein' onderhoudende lectuur oplevert, merk je toch dat het auteursduo een andere weg is ingeslagen. Blauwe maandag is niet zomaar 'een lekker weglezend boek'. Het vergt iets meer van je grijze cellen dan hun vorige werk. Daarom is het ook jammer dat een aantal cruciale puzzelstukjes als een deus ex machina uit de lucht vallen. Samen met de niet helemaal geloofwaardige hoofdpersonages haalt dit euvel de totaalkwaliteit een stuk naar beneden. Benieuwd of in het tweede deel de elementen wat beter op hun plek vallen... en of klusjesman Josef dan ook wat minder ronddoolt in het verhaal.


Quotering: ***½

Uitgegeven bij Ambo/Anthos - 2014 (eerste editie 2011)

De boeken van Nicci French