OMWILLE VAN PRAKTISCHE EN TECHNISCHE REDENEN HEEFT DIT BLOG HELAAS OPGEHOUDEN TE BESTAAN. DE SCRIPTOR DANKT JULLIE VOOR HET JARENLANG TROUW BEZOEKEN VAN DEZE RECENSIEPAGINA'S !

15 juli 2012

Kirsten Jacobsen - Henning Mankell

Een invoelende rationalist
 

'De passie waarmee ik schrijf is de passie waarmee ik leef.'

Van biografieën ben je gewoon dat ze chronologisch, gedetailleerd en verhalend zijn met ruimte voor beschouwingen. Kirsten Jacobsen heeft voor een enigszins afwijkende vorm gekozen: de chronologie wordt in zekere zin gerespecteerd maar de structuur is eerder thematisch en het achterliggende interview is zichtbaar aanwezig. Dat maakt deze bio tot een uitgesproken ideeënboek. Vorm en onderwerp vinden elkaar blind want Henning Mankell is op z'n best als hij bespiegelend is.

In de boeken van deze auteur spelen nachtelijke dromen een terugkerende rol. Dat wij mensen via dromen toegang hebben tot ons diepste binnenste, noemt hij een wonder. Als de schrijver in Maputo is - waar hij de helft van het jaar woont - droomt hij in het Zweeds, als hij in Zweden is, doet hij dat in het Portugees. Droomtalen als spiegel van een leven. Zowel de creatieve geest als de geëngageerde wereldburger kunnen gedijen op beide continenten. Schrijven kan Mankell eigenlijk overal, in vliegtuigen, op hotelkamers, in de nabijheid van anderen... wat een gigantische tijdwinst oplevert. Heen en weer reizen tussen Europa en Afrika is nodig om de mentale afstand te creëren die een duidelijk beeld oplevert van de mensen en de wereld waarover hij wil berichten. Want Mankell is een man met een missie! 

Teatro Avenida Maputo
© cassimano
Ondanks de enorme chaos en het gevaar van een stad waar armoede overheerst, voelt hij zich thuis in Maputo. Dat het Teatro Avenida zijn deuren opnieuw kon openen en met vaste krachten werkt, is geheel de verdienste van de Zweed. Toneelstukken schrijven of bewerken en ze regisseren is een even grote passie van hem als het ontwikkelen van een roman.  'Als theater goed is, is er niets beters', zo drukt hij het zelf uit. Toch is Mankell allesbehalve een studeerkamerintellectueel: op een uiterst genereuze manier verbetert hij het lot van individuen en kleine gemeenschappen. Als je hem complimenteert met die gevende houding dan antwoordt hij bescheiden: 'Ik doe het omdat het kan.' 

Ship to Gaza
© Hakan Akçura
Doen wat je kunt is bijzonder want zoveel anderen lukt dat niet. Vaak heeft het bij hem met donorgeld te maken (het recht houden van een héél kinderdorp in Mozambique, het steunen van een straattheatergroep in India, het financieel adopteren van Indiase meisjes...) maar niet altijd. Mankell was bijvoorbeeld niet te beroerd om in 2010 als zestigplusser op een boot te stappen met hulpgoederen voor Gaza. Het schip werd geënterd door Israëlische commando's die zes actievoerders om het leven brachten en de anderen hard aanpakten. Onrecht maakt hem boos én daadkrachtig. Consequent handelen is een overheersende karaktertrek die zich niet alleen manifesteert in zijn maatschappelijk engagement maar ook in zijn absolute toewijding aan het schrijverschap.

Kirsten Jacobsen
Henning Mankell praat liever over zijn wereldvisie en betrokkenheid bij het lot van kansarmen dan over intieme emoties en diepste zieleroerselen. Niet makkelijk voor een biograaf want die wil het liefst ver in de kern van zijn onderwerp doordringen. Ook als de Wallander-serie besproken wordt, brengt hij het bestaansrecht ervan terug tot de kritiek op de teloorgang van de Zweedse rechtstaat en het in gevaar zijn van de democratie en de welvaart, een evolutie die hij de sociaal-democratische partij volledig aanrekent. 

Mariagatan Ystad © p.schenk
Hoewel er geen tijd genoeg is om alle verhalen te vertellen die hij belangrijk vindt, mogen we van hem de volgende jaren theaterstukken en ideeënboeken over Afrika en Europa verwachten.... want 'de ergste muur die mensen kunnen opbouwen is de muur van berusting'. 
Zijn thematische mantra - 'het spanningsveld tussen macht en onderdrukking' - zal hierin weer opvallend aanwezig zijn. Ook zijn andere handelsmerk - personages creëren waarmee mensen zich kunnen identificeren en iets van leren - zullen de verknochte lezers niet hoeven te missen.
'Wanneer het werk stopt, stopt ook het leven!'.


Quotering: ****½

Uitgegeven bij De Geus - 2012

De boeken van Henning Mankell

Geen opmerkingen:

Een reactie posten