Marjolijn Uitzinger - Een fatale primeur

Over liegende dierbaren... en leugentjes om bestwil

 

Verslaggeefster en presentatrice Marjolijn Uitzinger heeft zich op vertrouwd terrein begeven: haar Berlijnse verhaal is dat van een onderzoeksjournaliste die in een gevaarlijk politiek web verstrikt geraakt. Niet dat een Nederlandse krantenredactie of discussieprogramma op de radio snel tot een levensbedreigendende situatie leidt. De vergelijking heeft onder meer te maken met de manier waarop de feiten achterhaald worden. Je moet lef tonen, de regels van wat mag en niet mag enigszins durven te overtreden, mensen een beetje onder druk willen zetten en niet struikelen over een leugentje om bestwil... wie té braaf en té voorzichtig is, kijkt beter uit naar een andere beroepsactiviteit. En je moet het principe van 'hoor en wederhoor' toepassen (Niet iemand beschuldigen zonder ook zijn stem te laten horen.). Een interne keuken bezoeken is voor de voyeuristische lezer altijd interessant!

Marjolijn Uitzinger

Een politiek verslaggeefster heeft natuurlijk ook een grote bagage aan maatschappelijke kennis en inzichten. Die over Duitsland en Berlijn heeft de auteur op een literair verantwoorde manier in de personages en het verhaal gevlochten. Je krijgt mee dat de Duitse wetgeving de meest uitgebreide ter wereld is: Ordnung muss sein, zeggen wij toch als we het over Duitsland hebben. Je verneemt wat in DDR-tijden abgeschoben (uitgezet) of zersetzen (iemand geestelijk kraken) betekende en dat er een levensgevaarlijke vluchtroute bestond in de wateren bij Lübeck. Wie ooit al iets gelezen heeft over 'de onrechtstaat', weet wat een IM is. Maar dat er ook inoffizieller Mittarbeiter (zeg maar verklikkers) gerecruteerd werden onder pubers, verbaast en schokt.

Daarnaast er is ook ruimte voor de kleine cultuur. Duitsers zouden een nog grotere passie voor auto's hebben dan hun buren. In Berlijn kun je uit eten gaan terwijl je je verlekkert aan een showroom met je favoriete automodellen. Je leert ook over de formele omgangsvormen en het duzen, elkaar tutoyeren. Dat laatste laat lang op zich wachten maar als het eenmaal kan, worden de vriendschapsbanden ook echt aangehaald en intens beleefd... iets té voor een doorsnee Nederlander.

Berlijn Kreuzberg © judith74

In 'Een fatale primeur' gaan bij hoofdpersoon Sam, die correspondente is voor een Nederlandse krant, de alarmbellen rinkelen als haar vriend en collega Jur in verdachte omstandigheden om het leven komt. Gedreven door haar persoonlijke band met het slachtoffer maar ook door haar beroepsmatige nieuwsgierigheid start ze een onderzoek waarvan ze de draagwijdte pas langzamerhand beseft. Journalisten kicken natuurlijk op duistere boekjes die uit eigen belang angstvallig worden dichtgehouden. De fictieve journaliste ontdekt ook dat oude maatschappelijke wonden niet genezen zijn. En wat niet heelt, kan gewroken worden.

Marjolijn Uitzinger creëert precies de personages die ze nodig heeft om het onderzoek van Sam te laten slagen en ze doet dat op een heel natuurlijke manier. Het enige minpuntje is dat je iets teveel een Sam ziet die aan het werk is, in plaats van een Sam die bezig is met leven. De journaliste in de auteur heeft de neiging de fictieschrijfster een beetje weg te drukken en dat is jammer. Een hoofdpersoon van een literair boek mag een wat dieper en origineler geestelijk leven leiden.

Karl Marx en Friedrich Engels in Berlijn
© Paco Santana

Een lezer die zich naast fictie ook graag met non fictie voedt, zal dit boek als boeiend ervaren. Hoewel er in elk hoofdstuk elementen worden aangedragen die de misdaadpuzzel troebeler of doorzichtiger maken, is 'Een fatale primeur' minder geschikt voor de pure spanningzoeker. Toch word je door Marjolijn Uitzinger een aantal keer kundig op het verkeerde been gezet en heeft ze een climax bedacht in de stijl van een waarheidscommissie. Het feit dat die toekomstgericht is, sluit een harde confrontatie niet uit.

Wil je genieten van deze politieke historie, dan moet je graag met een journalist op pad gaan. En daar mag je mij altijd voor wakker maken!


Quotering : ****

Uitgegeven bij De Geus - 2012

De boeken van Marjolijn Uitzinger