Charlotte Williams - Zwarte vallei

 Zielen zijn donkerder dan landschappen !

 

'Van tijd tot tijd duiken er ook nieuwkomers op.

Ze lijken niet op hun plaats... vreemdelingen uit de moderne buitenwereld.'

In de proloog van Zwarte vallei zet Charlotte Williams een mysterie en een sfeer neer: in een Welsh slaapdorpje observeert een in steen gehouwen Victoriaans heerschap een man die met een zilverkleurige auto komt aangereden.
Perfecte opening... de toon is gezet!

Het eerste echte hoofdstuk laat je kennis maken met therapeute Jess en haar cliënte Elinor, een kunstenares die ondermijnend neurotisch gedrag vertoont sinds de moord op haar moeder. Haast sluipend ontwikkelt zich een band tussen beiden die je onprofessioneel moet noemen. Gestuurd door haar empathie laat Jess zich over een grens trekken. Elinor, van haar kant, manipuleert de therapeute, wellicht onbewust. Als deel van een tweeling is haar psyche complex. Sommige tweelingen bouwen geen eigen identiteit op. Hun geest spiegelt zich zozeer in de ander dat ze hun mentale stabiliteit verliezen wanneer die eenheid verbroken wordt. In dat geval zoeken ze vaak naar een surrogaattweelingzus of -broer. Omdat Elinors 'spiegelbeeld' Isobel sinds haar huwelijk een sterke emotionele band heeft opgebouwd met haar man Blake, lijkt Jess een geschikte vervangster voor haar te zijn.
Boeiend thema? Zeker...

Wijdse natuur in Wales:
misdaadauteurs maken dankbaar gebruik van de Britse landschapssfeer!
© Pixabay

Voeg aan deze invalshoek een interessant milieu toe, en je bent vertrokken voor je roman. In Zwarte vallei toont Charlotte Williams een donkere kant van de kunstwereld. Met de verkoop van beeldende kunst is steeds meer geld gemoeid. Voor rijke verzamelaars zijn schilderijen prestigeobjecten geworden. Tussenpersonen kunnen er grof aan verdienen. En een door hebzucht gedreven kunstenaar kan zelf een frauduleus spel spelen. 
Intrigerende elementen? Natuurlijk... so far so good!

En als je toch in Wales bent, liggen de desolate, wat dreigende landschappen op je te wachten. In de Black Valley vind je dichte bossen, oude ruïnes, een middeleeuwse toren die tot een rudimentair hotel is omgevormd, geuren van muskus en schimmel, krassende uilen... Verderop bots je op mijnstadjes met verroeste schachten die een wrange herinnering oproepen aan de sluitingen en de werkloosheid in de jaren '80. De mysterieuze schilder uit dit boek vindt in dit arbeidersverleden zijn inspiratie.

Charlotte Williams heeft dus heel wat denkwerk gedaan in de aanloop naar dit plot. Maar een roman is zoveel waard als de uitwerking van de thema's. En hier knelt het schoentje héél erg... Deze schrijfster plaatst haar karakters buiten het verhaal in plaats midden in de gebeurtenissen. Het vertellen en duiden van de ontwikkelingen gebeurt daarom noodgedwongen op een uitleggerige manier. Bijgevolg staat ook de lezer aan de zijlijn te kijken, niet betrokken, verveeld zelfs. Verslaggeving hoort bij journalistiek, niet bij fictie! Dit gebrek aan techniek zorgt er bovendien voor dat veel elementen uit de lucht komen vallen en het geheel met haken en ogen aan mekaar hangt.

Mijnpatrimonium in Zuid-Wales
© Steinsky

En alsof de eenheid nog niet genoeg onder druk staat, laat Charlotte Williams zich verleiden tot theorieën over psychologie en therapie. Ze probeert je tevergeefs te prikkelen met boekenwijsheden die ze niet uitwerkt (een roman geeft je daar ook geen ruimte voor) en waarvan leken te weinig kaas hebben gegeten. Op deze manier neemt ze weer haar toevlucht tot uitleggen in plaats van de personages de kar te laten trekken. Kies liever één of twee psychologische wetenswaardigheden, knoop ze in de geest van je hoofdkarakter, toon de lezer tot welk gedrag ze leiden... Zo heb je geen college nodig en ben je bezig met het schrijven van fictie!

Zwarte vallei blinkt dus uit in passiviteit. Plotspelers die kijken naar hun eigen verhaal brengen te weinig interactie en confrontaties. Het hele middengedeelte valt als een mislukte soufflé in mekaar. Dat Charlotte Williams de touwtjes niet in handen heeft bewijst ook de veel te royale aandacht voor het privé-leven van Jess. Kortom: ze vergeet het verhaal te vertellen dat ze bedacht heeft! Noch de meerwaardezoeker, nog de spanningzoeker zal dit boek omarmen. Een intrige is een dynamisch, geen statisch gegeven!

Mocht deze auteur niet kort geleden overleden zijn, zou je haar een wijze redacteur en een workshop fictieschrijven toewensen. Een perfecte proloog is geen garantie voor een volwaardige roman!


Quotering: **½

Uitgegeven bij Ambo Anthos - 2015