Hoed je voor stropers !
'Ze hadden hem opgesloten in 'Les Ẻbergues'
en de paar mensen om hem heen
waren goed- of kwaadschiks zijn cipiers geworden.
Er was een tijd dat de premier uit de gelijknamige roman van Georges Simenon mee de wereldpolitiek bepaalde. Hoewel hij nog steeds met 'excellentie' wordt aangesproken, slijt hij zijn laatste levensjaren in een opgeknapte hoeve aan de Normandische kust. Daar wordt hij, op kosten van de regering, omringd met huis- en veiligheidspersoneel.
De man die ooit de verpersoonlijking van macht was, gedraagt zich alsof hij nog altijd kind aan huis is bij de president van de Republiek. Hij torent boven iedereen uit, ontwikkelt geen persoonlijke banden, snauwt en beveelt. Wanneer zijn vroegere kabinetschef, met wie hij gebrouilleerd is, wordt gevraagd om een regering te vormen en zo het land uit de politieke impasse te halen, meent hij een troefkaart in handen te hebben. Nog één keer ziet hij zichzelf als incontournable...
Simenon, die een meester-psycholoog is, tekent zijn hoofdpersoon met grote precisie en bij momenten genadeloos. Tijdens zijn loopbaan viel de hele zijnswereld van de oud-premier samen met zijn ambt en zijn ambitie. In zijn leven was en is er geen plaats voor romans, sport, natuur, kunst, hobby's... en ook niet voor vaderschap of andere soorten liefde. Het is een man die niet eens van zichzelf houdt. Toch hoef je geen eerste-minister te zijn om je te kunnen spiegelen aan deze politicus.
 |
| De Normandische kust bij Ếtretat, waar de premier zich heeft teruggetrokken. © Pixabay |
Warme personages zul je bij Simenon niet vinden. Zijn plotspelers zijn ijdel, zwak, egocentrisch, berekend, zelfs laf. En de man-vrouw verhoudingen worden gestuurd door instinct. Ondanks die illusieloze kijk, laat de auteur zijn premier een evolutie doormaken. De kwakkelende gezondheid van 'de ouwe', zoals dienstmeid Marie hem noemt, zorgt ervoor dat hij zijn kwetsbaarheid niet meer kan verbergen. De tand des tijds slaat zo een bres in zijn zelfverzekerdheid en geloof in eigen gelijk. Hij wordt milder en leert relativeren. In het zicht van de dood komen zelfs de hardnekkigsten tot inkeer.
De Luikenaar blinkt evenzeer uit in fysieke schetsen:
'...hij had dat typische silhouet van mensen die mager zijn geweest en zich geen raad weten met hun vet. Zijn dubbele kin, zijn ronde hangbuikje leken opzetstukken...'
of
'...met zijn witte en gladde hand, die de definitieve schoonheid van een voorwerp had gekregen, beduidde hij haar verder te lezen.'
Finesse vind je ook in de sfeerbeschrijvingen:
'... het verstrijken van de tijd was alleen merkbaar aan het steeds ondoorzichtiger wordende wit van de mist.'
 |
| De 'Assemblée nationale' aan de Seine © Véronique Pagnier |
Op elk van deze pagina's vind je beelden en gedachten om bij stil te staan. Simenon balanceert voortreffelijk tussen kil en poëtisch. Daarbij doseert hij zijn ingrediënten als betrof het een apothekersrecept. Zijn vormgeving getuigt van groot respect voor het literaire vak! Het verhevene mag dan niet te vinden zijn in de karakters, het is wel afgetekend aanwezig in de roman-technische vaardigheden.
Grappig is dan weer dat Maigret om de hoek komt kijken. De auteur kan het niet nalaten om valse doodsbrieven en ongewenst gesnuffel in boekenkasten op te voeren. Het leven moet wel spannend blijven! En het allermerkwaardigste idee van het boek is dat je een begrafenis kunt bijwonen door op dezelfde dag begraven te worden. Voor wie nog twijfelde: Simenon is een donkere denker! Maar bovenal staat hij voor èrg veel leesplezier!
Quotering: *****
Uitgegeven bij De Bezige Bij - 2014
Geen opmerkingen:
Een reactie posten