Ruth Rendell - Heb uw naaste lief

Over babbelkousen en kletsmajoren !

 

'Sneeuwmannen geven geen omhelzingen.'

Zolang ze helder van geest zijn, hoeven auteurs niet pensioen. Dat is een groot geluk voor de schrijvers zelf maar ook voor hun lezers. Zo levert Ruth Rendell op haar 84ste deze nieuwe Wexford af.

Omdat politiemensen rond hun 65ste worden bedankt voor bewezen diensten, heeft ze haar hoofdinspecteur op rust gesteld en in de serre van zijn huis neergezet. Daar doet hij wat ouderen met veel vrije tijd wel eens doen: een erg dik non-fictieboek lezen. Hoewel hij geniet van de lectuur over het Romeinse Rijk, is hij toch opgelucht wanneer hij gevraagd wordt om als Advisor Crime Solutions deel te nemen aan een onderzoek naar een moord.

Vrouwelijke voorgangers zijn niet zo talrijk
(hier een Amerikaans-Anglicaanse predikant).

Sarah Hussein, een vrouwelijke Anglicaanse priester met gemengd bloed, is om het leven gebracht. In het landelijke Sussex lokte ze veel controverse uit: heel wat kerkgangers hadden het niet alleen moeilijk met een feminiene predikant maar ook met haar hang naar liturgische vernieuwing. Dat ze het bovendien opnam voor alleenstaande moeders en het homohuwelijk, schokte menig gelovige én ongelovige. Omdat je weet dat Ruth Rendell, ondanks haar gevorderde leeftijd, altijd een vinger aan de pols van de samenleving houdt, mag je ervan uitgaan dat dit soort kneuterigheid deel uitmaakt van de Engelse countryside... een beeld dat je, als burger van een land met een veel vrijere handel en wandel, even met de ogen doet knipperen. Deze enggeestigheid geeft het verhaal iets belegens maar dat is ook net een kenmerk dat bij Engeland hoort... toch?

Wie Rendell kent, weet dat ze erg vaak een grimmig mensbeeld neerzet. Hoewel ze in Heb uw naaste lief iets minder vilein is, richt ze ook hier haar pijlen op de kleine kanten van haar medemensen. Dit boek had ook (zij het met een veel minder goed klinkende titel) Parole, parole kunnen heten. Er wordt eindeloos gekwebbeld, gefabuleerd, gepraat zonder interesse te tonen voor de gesprekspartner, er worden halve waarheden en complete leugens verteld... Daartegenover staan de heel wat wijzere woorden van priester Sarah Hussein.
'Met de onderlinge communicatie in de wereld kan het heel wat beter', hoor je de auteur zeggen.

Ook van het huwelijk lijkt Rendell geen hoge pet op te hebben. Jeremy en Fiona maken er een handeltje van: ik een kind en jij geld voor een huis. Zelfs de voor velen vertederende relatie tussen grootouders en kleinkinderen, moet het in de ogen van deze schrijfster ontgelden. Wexfords kleinzoon Robin had 'duidelijk geen enkele behoefte om te weten waar zijn grootvader mee bezig was', zo beseft de oud-politieman. 'Hijzelf had ook geen enkele belangstelling voor wat zijn kleinzoon allemaal uitvoerde.'
Shockerend? Misschien moeten we eerlijk toegeven dat in deze woorden een grote grond van waarheid zit.

Ver weg van Londen staat de kerk nog steeds in het midden.
© Chris Downer

In dat bos van palaverende personages moet Wexford een opening zien te vinden. Zijn intelligentie en intuïtie wijzen wel eens het verkeerde pad aan maar uiteindelijk legt de speurder de puzzel zoals hij hoort te liggen. Toch confronteert het onderzoek hem meermaals op een harde manier met zijn nieuwe status, die van rechercheur op rust.
Rendell laat hem bitter klinken:
'... nu duidelijker dan ooit, drong het tot hem door hoe onbeduidend hij was geworden in het groter geheel van recht en wet... en dat hij niets te doen had in een samenleving waar alles draaide om wat je deed.'
Tegelijkertijd stelt hij dankbaar vast dat het verlies van de maatschappelijke positie enigszins gecompenseerd wordt door het feit dat de mensen met wie hij praat (verhoren afnemen mag niet meer) hem vaak in vertrouwen nemen. Dat gebeurde niet in zijn recherchetijd.

Wexford lijkt zijn beroerdste moment te beleven als hij merkt dat het volgen van zijn geweten een proces op gang brengt dat een eigen leven gaat leiden en in de ogen van iemand anders als verraad wordt gezien. Een gepensioneerde hoofdinspecteur hoeft geen minder boeiend karakter op te leveren!

Net zoals je the queen of crime een volgend boek toewenst, zo hoop je dat haar Wexford weer voor een nieuwe adviesklus gevraagd wordt. Een verwarmde serre kan knus zijn maar op een dag gaan die Romeinen toch vervelen...


Quotering: ****

Uitgegeven bij Bruna - 2014

De boeken van Ruth Rendell