Demonen op Vlieland
'Voor de buitenwereld mocht ik dezelfde blijven,
maar de tijd van concessies was voorbij.'
Bestaat er zoiets als een zorgeloze jeugd of is dat begrip het resultaat van vervormde herinneringen, van een behoefte om het leven mooier te maken dan het is? Seije, de hoofdpersoon uit Het leek stiller dan het was, heeft in de ogen van een buitenstaander alles om gelukkig te zijn: ze mag als een vrije vogel opgroeien in de idyllische natuur van Vlieland en heeft een maatje, Teun, met wie ze een twee-eenheid vormt.
'Samen niets doen en dat het nooit saai was', zo drukt ze haar verbazing uit over hun samenhorigheid.
Maar jongeren kunnen wreed zijn. Klasgenootje Willemijn kickt op het kwetsen en zelfs ronduit vernederen van anderen. En Sander, die ze even in haar hart toelaat, blijkt een oppervlakkige hypocriet te zijn. Seije is niet goed in het sociale spel. Het ontbreekt haar aan zelfvertrouwen en weerbaarheid. Erbij willen horen lijkt belangrijker dan zichzelf zijn. Haar te lage zelfbeeld wordt bovendien niet opgewaardeerd zolang ze bij haar wat doelloze moeder woont. Het eilandkind moet weg uit het nest. Maar kun je wel alles achterlaten?
Samen met Teun gaat ze Engelse literatuur studeren in Edinburgh, de stad waar het altijd herfst is. Daar ervaart ze dat het troostend is om je herkend te voelen in de woorden van anderen. Tegelijkertijd ontgoochelen de gevestigde auteurs haar ('...omdat ook zij niet in staat waren de wereld naar hun hand te zetten.'). Wanneer ze het vertrouwen van een professor wint, bloeit ze langzaam open. Toch weet ze de valkuilen van het bestaan nog lang niet te ontlopen. Dat eigenliefde soms verpakt wordt als liefde, is één van de lessen die ze moet leren. Emotionele en rationele intelligentie is niet hetzelfde! Als ze haar academische carrière verder zet in New York, komt ze zichzelf keihard tegen. Alles achterlaten kan inderdaad niet.
 |
| Het wijdse landschap van Vlieland © JStutz999 |
Het leven van Seije heeft niets gemeen met het haastig over de aardbol vliegen van veel eigentijdse jongeren, op weg naar een hapklare ervaring of een extra lijntje voor hun cv. Ze staat stil bij de dagen, de mensen en de landschappen die op haar pad komen. En bij wat die met haar doen.
Deze auteur is een eigenzinnige stiliste, soms tegendraads...:
'Zijn lange, zwarte, leren jas trok aan zijn benen.'
... altijd beeldend:
'Een zomer die de dagen deed scheren als de meeuwen boven je hoofd.'
'Haar lach een vuurvliegje. Cirkelend om ons heen. Te snel om dood te slaan.'
... en trefzeker:
'Geen wonder dat die jongen blij is. Niets raakt hem.'
Met deze efficiënte vertelstem trekt ze op een geloofwaardige manier de werelden van haar personages open. Alleen de snelle metamorfose van Daniel en het even snelle bovenhalen van de vergevingsspons aan de kant van Seije, staat nogal haaks op wat voorafging. Ook op Teuns heldere doorlichting van de man. Een naaktere Seije was niet alleen realistischer maar ook mooier geweest.
 |
| Dorpskern op Vlieland © www.nlwandel.nl |
Niemand kan gered worden door een ander. Niet door een geliefde, niet door vrienden, niet door literatoren... ook niet als ze deel uitmaken van de baanbrekende Beat Generation. Je bent je eigen reddingsboei. Daar komt Seije uiteindelijk achter maar ook het nevenpersonage Alexis staat symbool voor die gedachte. Het afbakenen van je eigen grenzen brengt rust. En misschien hebben die grenzen, wat Seije betreft, wel de vorm van een eiland!
Quotering: ****
Uitgegeven bij Meulenhoff - 2014
De boeken van Eva Kelder
Lees hier het interview met Eva Kelder
Geen opmerkingen:
Een reactie posten