Jackie Bateman - Dorst

Van kinderen blijf je af !

 

'Misschien, als je als ouwe vrouw verliefd werd,

dat alle symptomen van op je dertiende dan gewoon weer terugkwamen

 en je gewoon wéér je verstand verloor.'

Karakters een stem geven die bij hen past, is één van de opdrachten die horen bij het schrijven van een boek. Lauren uit Dorst heeft meteen een heel eigen geluid. Het is de stem van iemand die net iets teveel en te snel praat, van een vrouw die haar onzekerheid wegkletst.

Wanneer Jackie Bateman even later personage Oliver opvoert, wordt haar toon rationeler, afstandelijker en vertraagt het ritme een beetje. Oliver is een neuroot die extreme controle wil over zijn eigen leven en zijn omgeving. Hij heeft smetvrees ontwikkeld en houdt er gestoorde relaties met vrouwen op na. Zijn ingehouden maar altijd aanwezige agressie klinkt door in zijn cursief gedrukte innerlijke stem.

De derde ik-persoon is Lizzy, de dochter van Lauren. Hoewel je de snelle, punctuele stijl van de schrijfster herkent, heeft ze ook in dit perspectief een nuance aangebracht. Hier houdt ze een wat gibberende tienertoon aan die past bij hartsvriendinnen en kleine geheimen.

Een cottage in Schotland

Lauren maakt zich zorgen om haar puberdochter en haar zus die gebukt gaat onder de kinderlast. Maar wie moet zich eigenlijk zorgen maken om wie? Soms herken je het kwaad niet als het naar je loert. Schotse weg-van-de-wereld-plaatsjes met een buurthuis, meeneem fish-and-chips en cottages met verborgen vloerluiken, zijn altijd geschikte locaties om personages te laten verdwijnen.

'Dat ik in een wereld van extreme technologische vooruitgang, midden in een digitale evolutie, in een tijd waarin we foto’s konden versturen met onze gsm en menselijke cellen konden klonen, ongestraft zoveel kwaad kon aanrichten', zo verwondert Oliver zich over zijn misdadige gedrag. Maar zoals elke seriemoordenaar minimaliseert hij zijn daden. In zijn verknipte geest bestaat er veel groter onheil op aarde.

De rake beschrijvingen van Jackie Bateman tekenen zijn klinische, gewetenloze brein...:

'Alles wat ik, in de weken of maanden dat ik bezig was geweest haar te verleiden, over haar aan de weet was gekomen, verdween, ze werd gewoon weer een schone lei.'
'Verse witte blaadjes voor verse observaties, niets was zo bevredigend als dat (over de notities die hij maakt wanneer hij zijn slachtoffers observeert).'

...of zijn fobie: 

'Gloeiend heet water, mijn medische zeep en een ruwe puimsteen schraapten de bezoedeling langzaam van mijn huid, mijn botten, mijn schedel.'
 

Dreigende sfeer bij Loch Ness

In de huid van personages kruipen kan deze auteur als de beste. De ontreddering en het verglijden van Lizzy na de verdwijning van haar moeder is erg geloofwaardig. Ook Simon, het goede-slechte vriendje, is genuanceerd en daarom overtuigend neergezet. Het is vooral in de blik van de volwassenen dat hij niet deugd. Toch beseft Lizzy dat het beter is om een volwassene in je buurt te hebben die schadelijke dingen verbiedt, dan volledig vrij te zijn. In het tweede geval tuimel je in allerlei valkuilen en dat gebeurt omdat niemand van je houdt.  

Jackie Bateman is beter in het vertederende dan in het harde. Ze is ook beter in de uitwerking van de invalshoeken dan in het kiezen ervan. Als je belezen en kritisch bent, zul je minder gelukkig zijn met weer eens een dwangneurose, een asociaal milieu en gebroken gezinnen. Dat alles maakt van Dorst meer een meidenboek dan een roman waar grote mensen hun tanden in kunnen zetten. Jongeren zullen meeleven met Lizzy die van een nevenkarakter evolueert naar het dragende personage.

De schrijfster heeft niet gekozen voor een volwaardig politieonderzoek of sterke spanningsopbouw, wel voor enkele plastisch-griezelige scènes. Dorst is vooral een aandoenlijk verhaal over de kwetsbaarheid van kinderen en jongeren. Tussen de regels door, een beetje in het verborgene, haalt Jackie Bateman scherp uit naar de boosdoeners: volwassenen - familie, buren of mensen in uniform - die de tieners in de kou laten staan. Voor hen gaat het leven gewoon door terwijl Lizzy en Simon de grond onder hun voeten voelen wegzakken. Misschien heeft Oliver toch een beetje gelijk als hij zich druk maakt over het grote kwaad in de wereld...

 

Als ik een lerares was in Groot-Brittannië zou ik dit boek op de leeslijst van mijn scholieren plaatsen!
 

Quotering: ****

Uitgegeven bij Cargo - 2014

De boeken van Jackie Bateman