Jan Brokken - Blok, de boekhandelaar van mijn vader

Een gereformeerde streber

 

'Let op de predikanten, 't zijn onze beste klanten !'

Rotterdammers staan bekend om hun geen-woorden-maar-daden-mentaliteit. Boekhandelaar Huib Blok, die in de karige jaren '30 als 23-jarige al een eigen zaak had, is er een schoolvoorbeeld van. Van zijn streng-christelijke mentors had hij geleerd 'een ideaal te vinden dat tot richtsnoer van het verdere leven diende.' Die leidraad nam hij ook mee naar de oorlog. Tijdens de bezetting was hij de belangrijkste verzetsman van de stad. 

Blok was een man die nooit plooide en al helemaal niet brak, niet tijdens de verhoren bij de Sicherheitsdienst of zijn verblijf in Dachau, ook niet in het zakenleven. Zijn na-oorlogse succes, dat een hoogtepunt bereikte in de florissante jaren '60, had hij te danken aan een niet aflatende werkkracht, zin voor initiatief en een oog voor maatschappelijke veranderingen. Hoewel die laatste geregeld botsten met zijn gereformeerde achtergrond, haalden de zakelijke drijfveren het altijd van de remmingen van zijn geloofsovertuiging. In de omgang met zijn personeel was hij, als kind van zijn generatie, een paternalist. 

Met de controversiële roman
'Ik, Jan Cremer' uit '63 had Blok het even moeilijk...

In Blok, de boekhandelaar van mijn vader laat Jan Brokken de hoofdfiguur spiegelen in zijn eigen vader, de dominee van het Zuid-Hollandse polderdorp Rhoon, die één van Bloks beste klanten was. Beiden hadden zich ontworsteld aan een niet zo fortuinlijk milieu, waren oorlogsslachtoffers met een kampervaring (vader Brokken zat in een Jappenkamp in Nederlands-Indië) en deelden hun belangstelling voor boeken. Ironische bijzonderheid: waar de één wist wat boeken en waterschade was, wist de ander wat brand met een collectie kon doen.

Op deze manier vormt dit kleine maar fraaie boek, samen met De vergelding en Mijn kleine waanzin, een drieluik in het oeuvre van Jan Brokken. Deze Rhoonse trilogie draait in essentie om de oorlog, geloofsovertuigingen en boeken. Met elk deel kom je dichter bij de personages te staan en soms mag je een feestje van herkenning vieren. Als je Mijn kleine waanzin gelezen hebt, dan weet je, bijvoorbeeld, hoe de aan boeken verslingerde dominee zijn winkelmomenten in Rotterdam financierde.

In de handen van Jan Brokken verandert de combinatie van research, verbeelding, beschouwing en betrokkenheid altijd in een goudklompje. Als het gaat om verhalende non-fictie is hij de eerste van de besten in dit taalgebied!


Quotering: ****½

Uitgegeven bij Atlas Contact - 2012

De boeken van Jan Brokken

Lees hier de recensies van De vergelding
en Mijn kleine waanzin