OMWILLE VAN PRAKTISCHE EN TECHNISCHE REDENEN HEEFT DIT BLOG HELAAS OPGEHOUDEN TE BESTAAN. DE SCRIPTOR DANKT JULLIE VOOR HET JARENLANG TROUW BEZOEKEN VAN DEZE RECENSIEPAGINA'S !

02 januari 2013

Monica Kristensen - Vermissing

Nog zwarter dan de poolnacht
 
 
Net zoals Johan Theorin in zijn eilandcyclus Öland tot een karakter maakt, zo vertoont de Noorse archipel Spitsbergen haast menselijke eigenschappen in Kristensens Vermissing. Dit fjordachtige stukje land in de Noordelijke IJszee is onpeilbaar en dreigend, het roept beurtelings fascinatie en afschuw op... en de dood is nooit ver.

Wanneer de zon niet boven de horizon uitkomt, de monden van mensen bevroren wolkjes uitblazen, en het zwart geworden ijs alle licht opslorpt, doorstaan de Spitsbergers de somberste maanden van het jaar. Die poolwinter is een uitgelezen decor voor illegale praktijken en andere duistere wegen van een misdaadverhaal. 

'De sneeuw viel zo voorzichtig dat de ijsnaaldjes tegen het licht van de straatlantaarns
niet veel meer waren dan een fonkeling in de lucht.'

Het uitgangspunt van Vermissing is de verdwijning van een zesjarig kind uit het kinderdagverblijf van de hoofdplaats Longyearbyen. Meteen gaan de verdachtmakingen in de richting van de vader, een onstabiele mijnbouwingenieur die geregeld te diep in het glas kijkt. In een achterliggende verhaallijn wordt duidelijk gemaakt dat hij zich op sleeptouw laat nemen door twee kompels die het snelle geld zoeken. Als poolwetenschapper is Monica Kristensen uitstekend geplaatst om clandestiene visgronden en rendierslacht, samen met een gebrekkige overheidscontrole, aan de kaak te stellen. Haar maatschappelijk engagement blijkt evenzeer uit de geschiedenis van het mijnstadje die pijnlijk-precies verbeeld wordt door de figuur van Per Leikvik. De hinkende outcast van Longyearbyen draagt het inferno van een explosie in zijn gezicht.  

Longyearbyen © Rita Willaert
Hoe filmisch Vermissing geschreven is, ervaar je niet alleen in de passages over het leven onder de grond maar ook wanneer een Arctische storm zijn duivels ontbindt. IJsschotsen stevenen met een gemene kracht op schepen af, een patrouillehelicopter laveert bijna blindelings tussen rotswanden.  

Toch is de spanning die deze geselende natuurdrift teweeg brengt slechts een opmaat voor wat er met het kind gebeurt. Het is haast ondenkbaar dat je een plek en een sfeer verzint die nog eenzamer zijn dan die waar Ella terecht komt. Zelfs als je niet weet wat het is om ouder te zijn, wil je vermijden dat het beeld vastvriest op je netvlies.  

Wellicht vindt hier en daar een lezer de onbedachtzaamheid van de vader wat ongeloofwaardig maar als je meegaat in het idee dat misdaadromans elementen mogen uitvergroten, dan is deze nachtmerrie een sublieme vondst. 

Met sneeuwscooters kun je een huttentocht maken
© Vidar 2010
Monica Kristensen weet waarover ze schrijft. Daar zorgt haar bèta-achtergrond voor en ook de herinnering aan haar verblijf op de eilandengroep waar de ons-kent-ons-cultuur afwisselend voor bescherming en benauwende controle zorgt. Ze heeft een boek geschreven over hoe kwaadaardig opzet kan leiden tot een onopzettelijke misdaad. 

Passen hier dan geen kritische opmerkingen? Toch wel. De verhaalopbouw had iets strakker gekund en het gegeven dat de lezer meer weet dan de politie is nadelig voor de spanning en het verrassingseffect. Meepuzzelen met de speurneus is zoveel leuker. En over die laatste gesproken: aan de psyche van teamleider Knut Fjeld mogen enkele lagen worden toegevoegd. Het is niet voldoende om van hem een moedige man te maken die het met enkele afgevroren tenen minder moet doen.

‘Nu was de poolnacht humeurig, onvoorspelbaar, het was de derde winter,
die ze in de poolstreken de ‘voorlente’ noemen.’

Vermissing is een erg zintuiglijk verhaal dat je achterlaat met de smaak van kolenstof in de mond, scherpe knallen van stenen die losraken en het beeld van 'schaatsende' kompels door lage mijngangen. De overheersende kleur is zwart: in de schachten maar ook onder koepel van de poolnacht. Samen met de Spitsbergers verlang je naar 8 maart, de dag waarop de zon voorzichtig boven de horizon verschijnt en de gemeenschap het zonnefeest viert.

In één van de huizen hangt een poster van Pattaya beach. Die hoort vast bij iemand voor wie de winter toch te lang duurt...
 

Quotering: ****
 
Uitgegeven bij De Geus - 2013

De boeken van Moncia Kristensen

Lees hier het interview dat Monica Kristensen aan De scriptor gaf
 
 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten