Manu Adriaens - Lof der zachtheid

Opnieuw leren leven

 

‘Dogma's zijn geschikt voor mensen

die de onzekerheid van het bestaan niet durven te omhelzen.’

In tijden van hufterigheid is een tegengeluid in de vorm van een boek als 'Lof der zachtheid' erg welkom. Normvervaging noemen we dat tegenwoordig: de deur van de supermarkt die in je gezicht wordt dichtgeslagen, gsm-schreeuwers, loeiharde muziek, verkeersagressie, voordringen in wachtrijen, metroreizigers die met een uitgestreken gezicht op de rug van een betalende klant door de controlepoortjes glippen... Aan de grondslag van dit gedrag ligt een huftigere levenshouding, een complete desinteresse voor de ander en het totaal ontbreken van respect voor de echte waarden van het leven. En wie een poging doet om dit gedrag te corrigeren, kan een klap of erger krijgen!  

Maar blaaskakerig gedrag zit ook bij witte-boorden-mensen, bij ellenbogenwerk, bij de venijnigste krab in de krabbenmand zijn of gewoon een olifantenvel cultiveren. 

Gebedsmolentjes in Tibet©  McDonnell

Kan het tij nog gekeerd worden? Misschien kunnen we beginnen met het lezen van dit citatenboek... als de métro-boulot-dodo-mens tenminste nog de tijd heeft om te lezen, om stil te staan, om beschouwend te zijn.

Of zoals de Nederlandse filosofe Joke Hermsen het uitdrukt: 'De echte kapitalisten van vandaag beschikken niet zozeer over geld maar over tijd.’ 

‘Er komt een dag waarop de mens lawaai even intensief zal moeten bestrijden als hij vroeger tegen cholera en pest heeft gestreden.’

Medicus Robert Koch – 1883

In 'Lof der zachtheid' heeft journalist en auteur Manu Adriaens door de jaren heen verzamelde wijsheden van oude en hedendaagse humanisten en meer religieus geïnspireerde mensen, opgetekend. Maar het woord religie wordt hier op geen enkele manier in verband gebracht met heilige boeken vol leefregels en, godbetert, een straffend opperwezen. De enige aanwezige godsdienst - Of is het meer een levensfilosofie? - is het boeddhisme. De auteur voelt er een verwantschap mee die onder meer tot uitdrukking komt in zijn dagelijks meditatieuurtje.



© SFTHQ

'Neem niets aan voor het zelf onderzocht te hebben', heeft Boeddha ooit gezegd. Dit motto zou je bij het doorlopen van deze citatenbundel kunnen begeleiden.  

Klein talent, groot talent: maak er wat van! Ik ontmoet vaak mensen die ik vroeger heb gekend. En dan stel ik vast: hun leven is al af, alleen een reorganisatie in het bedrijf kan nog roet in het eten gooien. Dat is het verschil met mij. Mijn leven zal nooit af zijn.’

Johan Verminnen

Er lopen heel wat wijze inzichten en meningen door dit boek. Zo zijn er terugkomende oproepen om je talenten te gebruiken, je dromen waar te maken, je tijd zinvol in te vullen. En gul te zijn hiermee door die rijkdom te delen met anderen. Predikers van dienst zijn in dit verband: Johan Verminnen, Michiel Hendryckx, de Nederlandse cabaretier Jan Jaap van der Wal...  

'Een mens is geen wijze omdat hij goed praat.’

Tswang-Tse, Chinees wijsgeer


'Lof der zachtheid' tast veel invalshoeken van het leven af. Een te snel geschetst rondje brengt ons onder meer bij: integriteit, ontroering, de werking van het geheugen, intuïtie, de dikke-ik (wat een leuk woord!), luisterbereidheid, oprechtheid, hoog-sensitieve mensen, de acceptatie van het leven...  

'Het meest overschatte onderdeel van het internet is je eigen homepage.’

Kees Huizing

Naast wijsheid is er ook ontroering. Het ontroerparcours als motor voor het leven en als onloochenbaar element van de condition humaine. Woordkunstenaars van dienst zijn in deze: de immer fijnzinnige Willem Vermandere, de vaak geharnaste cabaratier Youp van 't Hek die nu diep in zijn ziel laat kijken, sinoloog Ulrich Libbrecht...

Ook de definitie van 'orchideekinderen' tegenover 'paardenbloemkinderen' zorgt voor een lichte huivering, net als die ene - maar niet enige - poëtische zin van Leonard Cohen: 'There is a crack in everything, that’s how the light gets in.’ 

'Mijn ontroerbaarheid maakt me kwetsbaar: dat is nu eenmaal de prijs die je voor hogere ervaringen moet betalen.’

Ulrich Libbrecht

Zit er dan geen luchtigheid in dit wijshedenboek? Zeker, de knipoogjes en de kwinkslagen zijn wel degelijk van de partij. Humortalenten als Rick Torfs en Johan Cruyf mag je met een gerust hart opvoeren en zelfs Socrates kan leuk uit de hoek komen. God en moeder Theresa een beetje van hun voetstuk halen, vinden gewone stervelingen ook wel prettig.  

Advertentie in de krant: Golden retriever zoekt nieuwe thuis.

Eet alles. Is dol op kinderen.’

Voor alle ideeën geldt dat je er voor open moet staan, wil je er echt iets aan hebben. Wat de boeddhistische insteek van dit boek betreft, lukt me dat vaak maar lang niet altijd. Ik geloof niet in de natuurlijke goedheid van de mensen en belangeloosheid van gedrag. Ik geloof in de complexiteit van individuen, in een afwisseling van donker en licht, ook naar gelang de situatie waarin ze zich bevinden. En ik wil mijn aards zijn koesteren, niet de onthechting als doel hebben, met inbegrip van 'schadelijke' gevoelens en ideeën, zoals boosheid, ambitie, verlangen, zelf vormen van bezit. Ook als ik voor deze identiteit een prijs moet betalen in de zin van minder innerlijke rust en tevredenheid. Bij leven horen ook kleine tsunami's.

Tibetaanse Monniken © EricTorner

Maar dat wil niet zeggen dat het niet zinvol zou zijn om onbeschofte lui eens een heilige berg in de Himalaya te laten opwandelen en respect te laten voelen voor de natuur die hen omringt... De kans is groot dat ze die houding meenemen naar de sociale wereld. 

‘Als we nog iets makkelijker bereikbaar willen worden, zullen we met digitale infusen moeten gaan werken.’

Columnist Patrick De Witte

Enerzijds is het belangrijk je eigen ideeën herkend te zien bij anderen - wij zijn sociale wezens - anderzijds moet je af en toe op het verkeerde been worden gezet, wil je geestelijk groeien. 'Lof der zachtheid' is in staat om voor beide te zorgen.

Een uitsprakenboek is iets om zuinig mee om te gaan. Het vraagt om het mondjesmaat tot je nemen van ideeën en die te laten inwerken. Bij zo'n boek hoort het woord 'langzaam', en dat is nu net het idee dat Manu Adriaens wil uitdragen.
 

Quotering: ****

Uitgegeven bij Lannoo - 2012

De boeken van Manu Adriaens