Roslund & Hellström - Kluis 21

Een héél leven in een kluisje

 

'De waarheid is uiteindelijk het enige dat de mens kan verdragen.'

Misdaadauteurs zetten je graag op het verkeerde been. Maar het tegendraadse bij Roslund & Hellström komt uit verrassender en gedurfder hoeken. Het zit in het politiewerk, in het geweten van personages en in de crime scenes zelf.

Probeer het volgende draaiboek maar eens geloofwaardig te verkopen... Tijdens een gijzeling pakt een kreupel en beurs geslagen hoertje een door de wol geverfd politieteam in. De gevolgen ervan zetten privé-levens en een carrière op de helling. 
Daarover gaat Kluis 21, een boek dat in al zijn theatraliteit leest alsof je zelf één van de karakters zou kunnen zijn.

Roslund & Hellström

Het is evenmin makkelijk om in het druk bezette krimi-landschap een nieuwe, originele speurder neer te zetten. Toch is Ewert Grens, dankzij zijn compromisloze morele houding, zo'n figuur. Menig ander auteur had van hem een wikkende-en-wegende-geest gemaakt, heen en weer geslingerd tussen beroepsplicht en vriendschap. De gewaagde manier waarop Grens omgaat met loyauteit maakt hem anders dan anderen. Een twijfelaar (waarin veel lezers zich zullen herkennen) kan boeien maar een absolutist intrigeert.

'Het was het onderzoek, niets dan het onderzoek dat de agenda bepaalde', zo typeert een collega de fanatieke inspecteur.
Hij is ook de man die geen hoge pet op heeft van Ågestam, een jonge officier van justitie, met alleen de universiteit als levenservaring. 'Het prutsofficiertje', zo schimpt hij. 'Het ruikt groots en het ruikt naar carrière, dan komt hij erop af.'
Maar Grens is niet te beroerd om zijn eigen eenzijdige psyche te onderkennen en beseft dat hij 'niet zo goed is in verdriet hebben'.

Het auteursduo staat bekend om zijn rauwheid. Het geweld bevindt zich niet tussen de regels, het ligt er vingerdik op, net zoals het eruit ziet in een politiedossier, in een operatiekamer of in het huis van een pooier. Roslund & Hellström doen niet aan understatements.         

Anderzijds zijn hun slachtoffers geen doetjes. Ze wankelen maar vallen niet... of vallen in stijl. Zowel de moreel gechanteerde arts Lisa Öhrström als Lydia Grajauskas - onder valse voorwendselen weggelokt uit Litouwen en in de sexindustrie terecht gekomen - staan voor uitzonderlijke moed. Soms is het de moed der wanhoop of de moed der schaamte... maar het blijft innerlijke kracht. Dat maakt van Kluis 21 een vrouwvriendelijk boek en van de macho-ogende auteurs op de achterflap empathische heren. Zei ik al dat ze voor verrassingen zorgen?
Het gebrekkige Engels van Lydia is aandoenlijk maar ook effectief: You lock hard... If again, boom! Als je dat koeterengels loskoppelt van de penibele situatie, zou je er de humor van kunnen inzien.

Flats in Vilius © Scriptor

In Kluis 21 worden begrippen als waarheid, leugen, schaamte en trouw op de weegschaal gelegd.
'Schaamte weegt zoveel zwaarder als je leeft', klinkt het ergens. Je kunt je zelfs schamen over het onrecht dat je werd aangedaan. Dat het jou overkwam en niet iemand anders. En net omdat Lydia zo jong is, kan ze dat niet in een ruimere context plaatsen.

Ewert probeert een leugen met een leugen toe te dekken, een onhoudbaar scenario dat om steeds meer onwaarheden vraagt. Uiteindelijk is er alleen maar verlies: gezichtsverlies, verlies van eigenwaarde, zelfs verlies van wat kost wat kost verdedigd moest worden. 

Grens is een man die zijn eigen gerechtigheid schept, ongeacht de prijs die ervoor betaald wordt. Doorgaans laat dit soort individu een voetafdruk achter. Vaak is hij een gecontesteerd mens. Is de politieman wel helemaal eerlijk met zichzelf? Of met het slachtoffer? Collega Sven Sundkvist heeft zijn twijfels.
Eigengereid is deze hoofdpersoon in elk geval... net zoals de geestelijke vaders Roslund & Hellström.


Quotering: ****½

Uitgegeven bij De Geus - 2011
Eerste editie 2006

De boeken van Roslund & Hellström