De grenzen van therapie
... hoe extreme discipline een schild kan vormen
tegen gevoelens van onmacht, vernedering en angst.'
Dat ÅsaTräff van huis uit psychologe is, merk je op elke bladzijde van Bitterder dan de dood. De draaischijf van het verhaal is een zelfhulpgroep voor vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld. Slechts moeizaam komen de gesprekken op gang. Naast de pijn die de herinneringen oproepen, schamen slachtoffers zich vaak over wat hen is aangedaan. Ze zien zichzelf als zwak en sommigen blijven afhankelijk van een man die hen gebruikt en misbruikt. Mishandeling gaat verder dan slaan en verkrachten. Het is een scheefgetrokken relatie waarin extreem doorgevoerde controle en intimidatie een hoofdrol spelen. Door die ervaringen uit te spreken en te delen met elkaar zouden de vrouwen langzamerhand aan zelfvertrouwen moeten winnen en de kracht vinden om de draad van hun leven weer op te pakken. Dat de vrouwen meer inzicht in zichzelf zullen krijgen, is helder... maar leren de therapeuten hen ook echt kennen?
Psychologe van dienst, Siri, die ooit zelf achtervolgd en bedreigd werd, zou in de echte wereld een dergelijke groep wellicht niet mogen leiden. Emotionele betrokkenheid staat een goede begeleiding in de weg. Dat ervaart het personage zelf ook. Haar nuchtere collega Aina, met wie ze het aansturen van de groep deelt, neemt geregeld het heft in handen. Er dreigt zelfs een professioneel conflict wanneer Siri een persoonlijke vriendin wordt van Kattis, één van de cliënten.
 |
| © Scray |
Die laatste ontwikkeling heeft romantechnische redenen. Wat in de werkelijke wereld niet mogelijk is, kan wel in een boek. Daarin spin je allerlei draden die zorgen voor de voortgang van het plot en een verrassende ontknoping kunnen opleveren. Een gelijkaardige functie heeft het overleg tussen politieman Markus en zijn geliefde, Siri. Beiden oefenen een beroep uit dat het niet communiceren van vertrouwelijke informatie impliceert. Toch laten de zussen Grebe & Träff beide personages gegevens uitwisselen.
Bitterder dan de dood gaat over allerlei soorten liefde en pseudo-liefde: liefde die ontgoochelt, vernedert, angst inboezemt, wraakgevoelens oproept, die te kort duurt of die over de dood heen gaat. Liefde die soms echt lijkt maar nep is. En wat Siri betreft: liefde die hard op de deur moet kloppen vooraleer ze binnen wordt gelaten. Ook loslaten in combinatie met engagement zijn sleutelwoorden, een voorwaarde om het leven vol aan te gaan.
Naast aandacht voor de menselijke ziel is er ook maatschappijkritiek die zich op de Zweedse wetgeving richt. Ook hier word je diep in het beroep van ÅsaTräff getrokken. Ze neemt het op voor criminelen die een zwakke ontwikkelingsstoornis hebben en dus in de reguliere gevangenis terecht komen. Enkel zwaarder gestoorde delictplegers worden opgenomen in een gesloten psychiatrische instelling. Grebe & Träff nemen het op voor de eerste categorie omdat deze zeer zwak begaafde mensen zich niet zouden kunnen staande houden tussen doorsnee misdadigers. Tussen de regels door lees je ook een stil verwijt aan hulpverleners die zien maar niet ingrijpen... tot het te laat is, tot iemand ontspoort!
 |
| © Daily Mail |
Het boek dat op dit deel volgt, zou een stuk beter zijn maar Bitterder dan de dood nodigt niet uit om daar aan te beginnen. Het mag duidelijk zijn dat De scriptor, tegen de gewoonte in, deze keer een beetje kort van stof is en weinig geïnspireerd. Kan gebeuren...
Quotering: **½
Uitgegeven bij Prometheus - 2011
De boeken van Grebe & Träff
Geen opmerkingen:
Een reactie posten