Een straatjongen als rechercheur
'Op dit moment was hij een zigeuner,
en als dit allemaal achter de rug was, dan was hij gewoon
zichzelf.'
Zo eenvoudig als het citaat boven dit stukje aangeeft, kun je de stap van een wurgend clanleven naar de individuele vrijheid niet zetten… zelfs niet als je Marco heet en straatwijsheid aan een meer dan behoorlijk IQ kunt koppelen. Tot het moment waarop Marco in opstand komt, slaagt bendeleider Zola erin zijn stadsboefjes in het gareel te houden door intimidatie en represailles. Als hij zijn gezag wil gehandhaafd zien, moet de gevluchte jongen gegrepen worden. Om dat voor elkaar te krijgen mobiliseert Zola zijn, over heel Kopenhagen vertakte, criminele netwerk. Het lijkt één tegen allen te zijn.
De tweede verhaallijn speelt zich in een ander soort onderwereld af: die van de witteboordencriminaliteit. Inhalige bankdirecteurs en hoge ambtenaren knoeien met overheidsgeld en aandelen. Dat gebeurt op de kap van de Baka, een pygmeeëngemeenschap in het binnenland van Kameroen.
 |
| De Baka in Kameroen © zuzu |
Als Marco zich vertoont op het snijpunt van deze twee plotlijnen, daar waar ambtenaar William Stark het leven laat, wordt hem aan beide kanten het vuur aan de schenen gelegd. Van dan af heeft het zigeunerkind al zijn antennes en anticipatietalent nodig om de aanslag op zijn leven af te wenden. Omdat hij, als illegaal, vreest het land te worden uitgezet, kan hij ook de politie niet in vertrouwen nemen. Toch heeft Jussi Adler-Olsen kwajongensachtige handigheidjes bedacht om de communicatie tussen Marco en Carl Mørck op gang te brengen. Een straatjongen die het onderzoek aanstuurt, dat is een leuke vondst!
Als je met deze Deense auteur op stap bent, heb je trouwens altijd binnenpretjes. Schijnbaar moeiteloos schudt hij de oneliners en knipogende replieken uit zijn mouw:
‘Zondagochtend werd hij wakker met de smaak van doodgeboren buidelrat in zijn mond.’
'Beter ergens een steenpuist dan Rose op oorlogspad.'
'Dan nog liever op de fiets naar de Lofoten en je door muggen laten opvreten.'
Met hetzelfde gemak laat hij je wat ernstiger bij het leven stilstaan:
'Zijn vader! Als hij die twee woorden met zijn hand zou kunnen liefkozen, zou hij het doen.'‘Als je een regelmatig leven leidde, werd de tijd begrijpelijker en bruikbaar.’
En wie de vorige perikelen van de afdeling Q heeft meebeleefd, herinnert zich vast de kamelenmetaforen van Assad. Die zijn ook nu rijkelijk aanwezig. Smaakmakers zijn, bijvoorbeeld:
‘Degene die zijn vinger in het gat van een kameel steekt, moet accepteren dat hij een trap in zijn ballen krijgt, zo is het nou eenmaal.’
'Wat was er eerst in de woestijn, de kameel of de dromedaris? Begrijp je, Carl?’
Respons van Mørck: ’Hier zeggen we de kip of het ei, Assad.’
Bij zoveel woordspielerei kon vertaler Kor de Vries natuurlijk niet achterblijven. Hij verleidt je onder meer met: grafietzwarte blik, kelderhals, stokroosidylle, spinnende banden… en meer van dat fraais!
 |
| Kopenhagen © cermivelli |
Stylistisch noch inhoudelijk stelt Adler-Olsen teleur. Ook in Het Marco-effect moppert hij over maatschappelijke misstanden: meer bureaucratie en minder blauw op straat, té open grenzen, de macht van het grote geld, kindsoldaten en ander onrecht tegenover kinderen… Met zijn eindeloze verbeelding en zwierige taal neemt hij je telkens weer op sleeptouw. De wat ongeloofwaardige deus ex machina waarmee Marco afrekent met zijn boeman, is hem vergeven (Nadoen is niet aan te raden!). En omdat de erg lange actiepassages dit verhaal de sfeer van ‘een jongensboek’ bezorgen, zijn de ***** bedoeld voor de lezers die daar niet over struikelen.
Zoals verwacht raakt de non-conformistische speurder ook nu weer uit de problemen en bij de waarheid, zodat hij niet hoeft in te slapen met de gedachte dat ‘een niet-afgesloten moordzaak aan je knaagt tot je sterfdag!’
Geen opmerkingen:
Een reactie posten