Charles Groenhuijsen - Amerikanen zijn niet gek

'Water en olie kun je niet mengen!'

Sommige boeken zijn blijvers, toch voor een flink aantal jaren.

Als je peilt naar de Amerikaanse ziel en dat met verve doet, is de kans groot dat je je eigen bescheiden hype overleeft. Met de presidentsverkiezingen in het vooruitzicht mag de Amerika-wijsheid van journalist Charles Groenhuijsen nog eens uit de boekenkast gehaald worden.

Het ene moment voelen Europeanen zich aangetrokken door de Amerikaanse maatschappij, op een ander ogenblik zien ze de VS als een vat vol onbegrijpelijke, oubollige en a-sociale leefregels. 'Verschillen mogen er zijn en een mening mag je hebben maar wel één die op feiten gebaseerd is', lijkt de auteur te zeggen. En voor feiten en beschouwingen zit je bij deze doorwinterde correspondent altijd op de eerste rij.
 

Washington Memorial - © alcebal2002

Als aan het begin van de 20ste eeuw de Amerikaanse economie een hoge vlucht neemt (er zijn dan b.v. al 700 autofabrieken) en het oude continent sterk achterop blijft, ligt het voor de hand dat sociaal protest in Europa luider klinkt dan aan de overkant van de plas. Terwijl bij ons de basis wordt gelegd voor collectieve beschermingsmaatregelen, slaan de Amerikanen de weg in van het ongebreidelde ondernemerschap en het heilige geloof in de kracht en de vrijheid van het individu. Met de inmenging van vadertje staat komt het in de VS nooit meer goed. 

Wat het echte geloof en de beleving ervan aangaat, vinden 'wij' en 'zij' elkaar evenmin... met uitzondering van EO-ers en de katholieke clerus. Om het Amerikaanse 'God bless you-ritueel', de massale gang naar megakerken en de aanhang van tv-predikers te begrijpen moet je teruggaan naar de kolonisten. Die eerste migranten waren godvrezende mensen die een streng puriteinse traditie meebrachten. Velen van hen waren religieuze vluchtelingen. Hun gewicht op de volgende generaties was blijkbaar groot genoeg om een samenleving te creëren met een preutse, 19de eeuwse moraal en politici die geen kans maken bij de kiezer als ze openlijk atheïstisch zijn.

Begrip is er. Maar dat betekent niet dat je niet kritisch mag zijn tegenover een land met een te groot verschil tussen winnaars en verliezers op allerlei vlakken: verloning, pensioen, studies, gezondheidszorg, huisvesting…

Ook in hun internationale politiek is menslievendheid vaak ver te zoeken.

'Amerika is een harde samenleving met goede manieren. Nederland is een zorgzame samenleving met slechte manieren', concludeert Charles Groenhuijsen, doelend op het omgangsgedrag van burgers. 

We kunnen dus iets van mekaar leren!


Quotering : *****

 

Uitgegeven bij Balans - 2008

De boeken van Charles Groenhuijsen

De website van de auteur