Het leven zoals het is !
'Niets was democratischer als talent.'
Uitgevers-redacteuren die schrijver worden, stellen
zich kwetsbaar op. Van hen wordt zonder meer verwacht dat ze weten hoe je een
romanidee op muziek zet. Toch is New Yorker Jonathan Galassi op zijn 66ste
in het diepe gesprongen. Door te putten uit zijn eigen ervaringen en daar heel
dicht bij te blijven, heeft hij inhoudelijk wel de veiligheidsgordel
omgehouden.
Zijn hoofdpersonage, redacteur Paul Dukach, is de kroonprins
van de succesuitgeverij Purcell & Stern. Paul heeft een groot hart voor de
literatuur en haar beoefenaars. En hij is idolaat van Ida Perkens, de dichteres
met de status van een diva, die door concurrent Impetus uitgegeven wordt. Wanneer
de inmiddels bejaarde dame hem uitnodigt in haar Venetiaans palazzo en hem een kostbaar manuscript
toevertrouwt, moet Paul confronterende keuzes maken en op eigen benen gaan
staan. Ook Ida toont zich dan van een heel andere kant. De vrouw die door haar uitstraling en talent
macht had over anderen, zelfs onweerstaanbaar aantrekkelijk was, blijkt een
afhankelijke, verlangende en beschadigde kant te hebben.
 |
| © ecastro |
Rond deze plotlijn tekent
Jonathan Galassi een gedetailleerd beeld van het milieu van uitgevers, auteurs,
agenten, recensenten... Dat biedt vooral een inkijk in het menselijk tekort. Egotripperij,
snobisme, grilligheid, het spuwen van venijn, geroddel en hypocrisie zijn de
niet onverwachte ingrediënten. Charisma en onuitstaanbaarheid liggen in dit
wereldje dicht bij elkaar. Hoewel de menselijke hoeken scherp kunnen zijn,
wordt deze commedia del arte met
laconieke liefde opgevoerd. In de coulissen ervan zie je een boekencultuur
waarin verzorgd bind- en zetwerk de norm is, je de pest mag hebben aan e-readers en auteurs de ultieme
bestaansreden zijn van uitgevers. Toch kondigen zich, melancholiek, nieuwe mores
aan, een tijd waarin ‘de lezer’ ‘de eindgebruiker’ wordt genoemd en de schepper
voor de e-tailer van veel minder
belang is. Wie in dit debuut een sleutelverhaal wil zien, herkent misschien
John dos Passos of Susan Sontag.
Maar we hadden het over
een uitgever-redacteur die een roman schrijft. Dan is de vraag of Toen boeken nog boeken waren geslaagde
fictie is. En dan moet je vaststellen dat Galassi’s camera niet tot in de ziel
van zijn personages geraakt. Hij beschrijft en legt uit. Hij stelt zijn
karakters voor en suggereert de ontwikkeling die ze doormaken. Nergens kruip je
onder hun huid of word je deelgenoot van het gevecht dat ze met zichzelf en het
leven voeren. Plotspelers horen zelf hun verhaal te vertellen. Zonder
invoelbare impact is het best getekende milieu van bordkarton. Als Paul in het
ware gelaat van Ida kijkt, is er even hoop maar meer dan een zwakke afspiegeling
van hun zielenroerselen krijg je niet te zien. Deze auteur mist de verbeelding
die van zijn ervaringen fictie kan maken. Trouwens, hoe geloofwaardig is Ida’s
afkeer van het establishment waardoor ze zich een leven lang heeft laten
fêteren?
 |
| © Linda Cronin |
Beschouwend is de auteur
wel maar zijn reflecties zijn geen hoogvliegers. Tot de betere behoort:
‘…wat je deed met de
inhoud van je eigen grabbelton van gunstige en ongunstige omstandigheden, dat
was wat je onderscheidde van de rest.’
En ook:
‘Omdat het leven is zoals
het is.’
Dit op het eerste gezicht
clichématige statement blijkt bij
nader inzien er een te zijn… dat je tot het einde van je dagen kan bezighouden!
In Toen boeken nog boeken waren toont deze ervaren debutant vooral aan
hoe moeilijk het is om een roman te schrijven. Het is niet de structuur en het
denkwerk die moeten komen bovendrijven. Aan het zweet van de schrijver heeft de
zelfzuchtige lezer geen boodschap. Hem interesseert enkel de bloedsomloop van
de personages!
Quotering: ***
Uitgegeven bij Atlas Contact – 2015
Geen opmerkingen:
Een reactie posten