Almar Otten - De afstammeling

Blut und Boden

 

'Iemand zonder enig historisch besef zal alle gebeurtenissen toeschrijven aan toeval.'
 

Een historische achtergrond bedenken is één ding. Een originele vinden, een tweede. Wie het prijs winnende boek Blauw goud heeft gelezen, weet dat Almar Otten kan verrassen. Je vergeet nooit meer wat een getijdenboek is en hoe het pigment gemaakt werd waarmee de monniken hun illustraties inkleurden.

Net zoals in Blauw goud trekt de auteur in de De afstammeling een geschiedkundige lijn tussen Deventer en Saksen, nu de regio rond Dresden in het oosten van Duitsland maar in de vroege middeleeuwen een hertogdom met gebieden in Engeland en Noord-Oost Nederland. Aan het eind van de 8ste eeuw kwamen de Saksen oog in oog te staan met het leger van Karel de Grote dat, gedreven door misplaatste zendings- en veroveringsdrang, de Germanen op de knieën kreeg. Gedwongen kerstening nam de plaats in van een natuurgodsdienst. 

De Lebuïnus-kerk in Delft,
genoemd naar de missionaris die de Saksen kerstende (8ste E.)
© Robbie Veldwijk

‘Sentimenten doven nooit. Dat is het belang van geschiedenis,’ zei personage Berend ooit, voor hij omkwam bij een verkeersongeluk.

Zo denkt ook Ernst Wolfgang von Balven, een Duitse baron die, samen met gelijkgestemde, invloedrijke figuren, een ondergrondse club opricht met het doel de gevestigde maatschappelijke orde omver te werpen. Zijn stamboom gaat helemaal terug tot Widukind, de Saksische leidsman en krijgsheer die tientallen jaren weerwerk bood aan Karel de Grote. 'Sterk leiderschap, geen democratie van de straat', zo kun je de overtuiging van de baron samenvatten. Het idee een hedendaagse Widukind te kunnen zijn, daar dikt zijn ego lekker van aan!

 

Gesloten genootschappen zijn van nature arrogant en trekken leden aan die zichzelf op een voetstuk willen plaatsen. Elke student kent wel een hoogleraar die zich bedient van het zweet van een promovendus. Willem van Gemen is zo'n man. Door hoogmoed gedreven, verkoopt hij zijn ziel aan kwade genius van Balven en gaan de thrillerpoppen aan het dansen. Het hem toebedeelde etiket 'luie, opgeblazen Hollandse aardappel', komt trouwens niet uit de mond van de pupil.

 

Zomerpaleis van de Saksische vorst Friedrich August II
 in Pilnitz aan de Elbe (18de eeuw)
© Scriptor

Wie het werk van Almar Otten kent, weet dat de auteur geen genoegen neemt met enkele plotdraden. Ook nu blader je door een avonturenboek waarin eerlijke en duistere krachten om elkaar heencirkelen en mag je samen met hen een prettig-veelzijdig raadsel oplossen: welke Saksische schat werd gered uit de handen van Karel de Grote en waar zou ze zich bevinden? 

Tussen de actie door leer je over hoe Indische diamanten naar Europa kwamen, hoe het komt dat de Oost-Nederlandse streektalen 'Nedersaksisch' worden genoemd en waar het paard in de vlag van FC Twente vandaan komt. Maar ook in een doordeweekse dialoog zit meestal een verrassingselement. Bij deze auteur verveel je je niet.



‘Sentimenten doven nooit. Dat is het belang van geschiedenis', lijkt een thema te zijn in dit boek. Terwijl de baron voorvaderlijk bloed voelt stromen, heeft historica Lineke Tesinga last van niet ontrafelde ervaringen en onverwerkte emoties. Die hebben alles te maken met haar verongelukte vriend, Berend, en het geheim dat hij mee in zijn graf heeft genomen. Aan het eind van haar zoektocht naar verklaringen blijkt hoe profetisch zijn woorden waren. Ook hij liet zich op sleeptouw nemen, volgde het kind in hem dat met zijn vader op avontuur gaat... en verloor de grip op de realiteit en uiteindelijk zichzelf. 

De afstammeling is een schattenjacht voor volwassenen die je door een onderhoudende geschiedenisleraar verteld wordt. Laat de volgende les maar snel beginnen!

Noot: De Afstammeling en Blauw goud zijn opeenvolgende delen in de serie rond de historica Lineke Tesinga maar kunnen ook los van elkaar gelezen worden. 


Quotering: ****½

Uitgegeven bij Sijthoff - 2011

De boeken van Almar Otten