Onder de druk van de
omstandigheden
Dat taxichauffeur Roy met een Dodge door Willemstad
rijdt, is niet toevallig. Net als zijn Amerikaanse auto met de achterwaarts
gerichte vleugels het beeld van the sky
is the limit oproept, neigt Roy’s geest voortdurend naar verzinsels die
zijn permanente staat van armoede moeten verbloemen. Hij is een praatjesmaker
die zichzelf een beter leven bij mekaar fantaseert en anderen daarvan probeert
te overtuigen. Een Antilliaanse man is erg bezorgd om zijn reputatie. ‘Zijn
blazoen moest op elk ogenblik even hard blinken als de Dodge.’ Pijnlijk wordt
het wanneer hij uitvluchten bedenkt om de bijdrage aan de opvoeding van zijn
zoon te ontlopen.
![]() |
| Markt in Willemstad © Roger W. 4336 |
Een bescheiden licht in de duisternis is broeder
Daniel, een zwarte pater in een witte pij. Hij bezorgt moeder Myrna een baantje
in de school die zijn orde heeft opgezet in een volkswijk. Daniel, die ‘meer
vormer dan herder’ wil zijn, en daarmee de herinnering aan de Latijns-Amerikaanse
bevrijdingstheologen oproept, ontfermt zich over zoon Max. Terwijl Roy in de
jongen zijn opvolger ziet, denkt Max eraan om onderwijzer te worden. Maar het
lot beslist anders. Als zijn vader werkonbekwaam wordt, moeten er centen
verdiend worden. Op een arm eiland geraken dromen zelden verder dan de
verbeelding.
Maar Max is een doordouwer, iemand die voor even
tegen de vlakte gaat en dan weer opstaat. Zal hij erin slagen om zijn zoon
Sonny een beloftevolle opvoeding te geven, ook als politieke en economische
verwikkelingen de Curaçaoërs verder op de knieën krijgen?
In Maan en zon
toont Stefan Brijs op een heldere manier aan hoe lastig het is om uit een
spiraal van kansarmoede te geraken. Tal van factoren houden de onfortuinlijken
in hun greep: het stereotype denken in hun eigen hoofd, beleidsmensen die
onbekwaamheid met zakkenvullerij combineren, andere welgestelde burgers die
niet bereid zijn om te delen, buurlanden die misbruik maken van de
maatschappelijke kwetsbaarheid, wereldproblemen die ook uithoeken van de aarde
treffen… Een moreel dieptepunt wordt bereikt als verschoppelingen, verblind
door uitzichtloosheid, elkaar de afgrond in trekken. Daartegenover staan mensen
als Daniel en zijn medebroeders, zij die een steen in de rivier willen
verleggen. Of iemand zoals Max die in staat is om een rotsblok op te tillen!
![]() |
| De gevleugelde Dodge © Rex Gray |
Stefan Brijs is de man van het mededogen, de
schrijver die hardheid in zachtheid verpakt. Net als in zijn andere boeken
haalt hij kwetsbaren uit de schaduw, richt onthullend licht op hen maar laat deze
tobbenden altijd in hun waarde. ‘Trots bedekte haar armoede’, zegt de verteller
over Myrna. De ondersteunende beeldspraak is ook in dit verhaal weer efficiënt en zinnenstrelend:
‘… haar lippen waren dun als rimpels geworden.’‘Haar gezicht was van donkere bijenwas, gladgestreken…’
Deze drie generaties omspannende roman reikt verder
dan de weg van Westers paternalisme naar maatschappelijke zelfredzaamheid. Maan en zon is als de nacht en de dag
van het leven: het menselijk tekort dat duisternis brengt en weerbaren die de
kracht hebben om in het oog van de storm te kruipen!
Uitgegeven bij Atlas Contact - 2015



Geen opmerkingen:
Een reactie posten